Akkoord na half uur onderhandelen

De wazige onderhandelingen over de Westelijke Sahara die onder leiding stonden van neêrlands tópdiplomaat van Walsum sleepten zich oneindig traag voort. Maar het kan ook anders en dat is bewezen door het Pleincollege Eckart in Eindhoven. De leerlingen van deze school speelden het simulatiespel "Regel de Wereldvrede" dat was georganiseerd door "Euro's voor Vrede" en na slechts een dik half uur bereikten zij een duurzame overeenkomst. Dit is het resultaat:

Marokko wil het winstgevende gebied 'de Westelijke Sahara' liever niet kwijt. Toch is het land bereid om mee te werken aan het afbreken van de muur, het opzetten van politieke partijen voor zowel Saharanen als Marokkanen, een open politiek systeem en open grenzen, mits ze de komende 50 jaar haar 'investeringen' in het gebied terugbetaald krijgt en Marokko er niet financieel op achteruit gaat. De Saharanen gaan hiermee akkoord.

Bekijk hier het hele verslag van het Pleincollege Eckart uit Eindhoven van de onderhandelingen over de Westelijke Sahara.

Van Walsum nog een keer

Terwijl Marokko en zijn nazaten al jarenlang het nieuws in Nederland domineren is er nooit veel belangstelling geweest voor professor van Walsum die als speciaal afgezant van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties de vredesonderhandelingen tussen Marokko en de Saharaanse Republiek vorm moest geven. Hij deed dat ook niet best. Misschien kwam dat omdat hij geen feedback kreeg uit Nederland of van de Nederlandse vredesbeweging, wie weet. Misschien kwam het wel omdat hij teveel "feedback" kreeg van de Marokkanen. Kan ook. Maar inmiddels is hij vertrokken en er is al een opvolger in zicht: Meneer Ross. Hij is een amerikaan en dat is een opluchting voor de Saharanen die niet zitten te wachten op de volgende derde-wereld-diplomaat. Die beschouwen ze als een te gemakkelijke prooi voor Marokkaanse omkopers. De Marokkanen zijn nog niet zo heel blij met de nieuwe onderhandelaar volgens een rechtenprofessor van de Mohammed V Universiteit, de heer Taj Eddine El Houssaini. Volgens Magrebia.com zegt de professor dat Marokko nog wat bedenkingen heeft tegen Ross. "Marokko wil de onderhandelingen niet helemaal overnieuw beginnen omdat ze denken dat zij voordeel hebben behaald in de onderhandelingen met name inzake de eis dat onafhankelijkheid als onrealistisch moet worden beschouwd." Als dat zo is dan is dat is de verdienste van onze landgenoot.
Er zijn er ook die vermoeden dat we sowieso moeten wachten op de uitslag van de Amerikaanse verkiezingen voordat er een benoeming komt. Het duurt dus weer langer.
Ondertussen wordt in de vluchtelingenkampen de tijd goed besteed want volgens
Radio Netherlands is de scholing van de jeugd in de kampen van uitstekende kwaliteit.

Blogger opgepakt, vervanging van Walsum

Western Sahara Info brengt het nieuws van Sahara Occidental dat Van Walsum volgens El País wordt vervangen door de Amerikaan meneer Ross.
Aanvulling: De Solidariteitsgroep Westelijke Sahara geeft interessante achtergrond informatie.

Ondertussen hebben de Marokkaanse autoriteiten weer een webgebruiker opgepakt. Zijn naam is Mohamed Erraji. Hij heeft een goed stuk geschreven origineel in het Arabisch dat nu ook is vertaald in het Engels en het Frans. Er is een site opgericht: HELP ERRAJI.

Van Walsum is weg

Peter van Walsum, onze tópdiplomaat kan weer een boekje gaan schrijven. Hij heeft zelf zijn vervanging aangekondigd in een (ook engels-talig) artikel in het Spaanse El País.

Een lintje in Marokko en een afgang in de Sahara

Een anonieme tipgever wees op een heugelijke mededeling. De minister van Buitenlandse Zaken en Samenwerking van Marokko, de heer Taieb Fassi Fihri, heeft op dinsdag 5 augustus in Rabat een prachtige onderscheiding uitgereikt aan de heer Sjoerd Leenstra, de Nederlandse ambassadeur in Marokko. Bij deze mooie gelegenheid verklaarde de Nederlandse diplomaat dat hij was vereerd met het lintje en dat hij goede herinneringen aan zijn verblijf in Marokko overhoudt. Deze decoratie, zei hij, "is een teken van goede betrekkingen tussen de twee landen." Een goedmakertje vanwege het paspoortengeschil?
Hoe dan ook, de Marokkaanse onderscheiding voor de ambassadeur staat in schril contrast met het brevet van onvermogen dat de Saharanen hebben uitgereikt aan de nederlandse onderhandelaar van Walsum.
In juli 2005 is Peter van Walsum benoemd. Vorig jaar april stonden de directe onderhandelingen op het punt van beginnen en het zag er veelbelovend uit. Dat de Marokkaanse regering en het Front Polisario direct met elkaar wilden onderhandelden betekende erkenning voor elkaars bestaan en dat was een hele vooruitgang. De Marokkanen boden een plan aan waarin de Saharanen een autonome provincie krijgen en de Saharanen boden een plan aan met een volksraadpleging over autonomie of integratie, op basis van een eerder VN-plan van James Baker, maar nu met garanties voor vergaande samenwerking als de uitslag toch onafhankelijkheid zou worden. Je zou zeggen dat een overeenkomst nog slechts een kwestie van vaardig onderhandelen zou zijn. Bovendien was er al een overeenkomst voor familiebezoek van gevluchtte Saharanen aan het door Marokko bezette gebied en omgekeerd van Saharanen uit het Marokkaans gebied aan de vluchtelingenkampen waarmee werd gewerkt aan het bouwen van een vertrouwensrelatie.

Waarom begon van Walsum dan opeens van de daken te schreeuwen dat het Saharaanse voorstel onhaalbaar is? Zouden er Nederlandse politieke belangen meespelen? Volgens een studie van het Nederlands instituut Clingendael heeft Nederland weinig tot niets met deze zaak te maken. Maar dat zegt niks.

In 1996 werd het Congres van de Internationale Liberalen gehouden in Noordwijk waar steun werd uitgesproken voor het referendum over onafhankelijkheid. Dat gebeurde ook in de opvolgende jaren 1999, 2000, 2002 en 2003. In 2005 zwijgen de liberalen en in 2006 wordt het congres in Marokko gehouden, waar opeens twee liberale partijen blijken te bestaan. Bij die gelegenheid verklaart de welbekende Nederlandse neokoloniaal Hans van Baalen namens de liberalen dat het Marokkaanse standpunt gevolgd moet worden. Hij doet dat ter gelegenheid van de presentatie van het rapport van zijn fact-finding mission dat -merkwaardigerwijze- niet wordt gepubliceerd door hem of de Liberale Internationale. Het Front Polisario, dat in goed vertrouwen alle medewerking aan van Baalen heeft gegeven bij zijn fact-finding mission, is uiteraard niet in Marrakech aanwezig en krijgt het rapport niet.

Opvallend is dat Hans van Baalen in Marrakech met dezelfde redenatie kwam als van Walsum later: autonomie is haalbaar in tegenstelling tot onafhankelijkheid en een snelle oplossing is nodig wegens het lijden van de vluchtelingen.
Overigens heeft D'66 zich volstrekt afzijdig gehouden bij de pro-Marokko coup van van Baalen, hoewel men wel degelijk aanwezig was met een afvaardiging onder leiding van Boris Dittrich.

In februari van dit jaar werd bekend dat Nederland oorlogsschepen heeft verkocht aan Marokko.

Die wapenhandel en het achterbakse Liberalen-rapport rechtvaardigen het vermoeden dat ze groot chagrijn bij de Saharanen hebben veroorzaakt over Nederlanders in het algemeen en de rechtse variant in het bizonder. Het maakt in ieder geval zeer begrijpelijk dat het Front Polisario de haagse heer van Walsum aan de kant heeft gezet.

Peter van Walsum heeft zijn zin

De speciale gezant van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, professor Peter van Walsum, heeft al een paar keer gezegd dat de Saharanen alleen maar een briefje hoeven schrijven aan de VN om hem te laten vervangen als bemiddelaar in de vredesbesprekingen met Marokko. Het heeft even geduurd maar die brief is er inmiddels onder andere in het engels. Wég met onze nederlandse topdiplomaat.

the Personal Envoy abandons the impartiality that he must uphold and trample down the international legality, and consequently completely disqualifies himself

Een gemiste kans voor de nederlandse diplomatie.
Ian Williams kon zich overigens in zijn column bij de Guardian wel een oplossing voor het conflict voorstellen op basis van britse ervaringen.

Dakhla en van Walsum

De president van de Saharaanse republiek, Abdelaziz, heeft in een brief aan de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Ban Ki-moon, melding gemaakt van een aanval door "duizenden Marokkaanse kolonisten" op Saharaanse vissers. Het incident heeft plaatsgevonden op maandag 21 juli rond 19.15 uur in de regio "Einterft", ongeveer 65 kilometer ten noorden van de stad Dakhla. Daarbij zijn tientallen gewonden gevallen, die met name worden genoemd. Er zijn vijftien winkels van Saharanen geplunderd en veel auto's van Saharaanse vissers zijn vernield. De Saharaan Mr. Amarna ould Belaïd zou in zee geworpen zijn en wordt sindsdien vermist. President Abdelaziz beschuldigd de Marokkaanse overheid van actieve steun aan het kolonistengeweld.
Afrol news geeft meer achtergrond informatie en bij Onehumportwo staat het laatste nieuws. Maar er is niet veel te melden. De VN heeft nog geen reactie gegeven.

Er speelt nog een ding bij de VN en dat is de bezigheid van de haagse meneer van Walsum met het conflict. Het Polisario heeft al een paar keer laten weten dat ze meneer van Walsum niet meer als een onpartijdige bemiddelaar beschouwen. Men is diep gekrenkt door de botte opmerking van van Walsum dat de onafhanklijkheid waar men al zo lang en bitter voor strijd "geen realistisch doel" is. Het is waarschijnlijk niet alleen die opmerking. De Nederlandse wapenhandel met Marokko zal ook een rol spelen, en vooral de weigering van de VN om zich in te spannen voor de veiligheid van de Saharaanse bevolking in het door Marokko bezette gebied. Daar woedt al jaren een ongewapende strijd tegen de Marokkaanse bezetting, in het Arabisch: een intifada. De Marokkaanse inzet van kolonisten daartegen zoals nu in Dakhla is een nieuw fenomeen in het conflict: het is etnisch geweld.

Van Walsum behandeld het conflict uitsluitend als een burocratisch conflict tussen twee jurisdicties. De belangen van de onderdrukte Saharaanse burgers zijn ondergeschikt in zijn über-realistische wereldbeeld. Van Walsum ziet geen mogelijkheden voor een oplossing zolang de Veiligheidsraad niet wil dreigen met bombardementen. Als dat het enige werktuig is dat de man wil inzetten dan is hij daarmee ongeschikt voor bemiddeling in dit Maghrebiaanse dilemma waarin van Saharaanse zijde de inzet van militair geweld wordt vermeden.

De VN heeft nog geen reactie op de Saharaanse afwijzing van onze topdiplomaat van Walsum. Van Walsum zelf blijft ondertussen aan zijn stoel bij de VN plakken. En de Marokkanen vinden het allemaal best want tijdrekken is hun specialiteit.
Western Sahara Info heeft een goed overzicht van de toestand tot zover.
---
Aanvulling: Upes bericht dat de Amerikaanse senatoren James Inhofe, Edward Kennedy, Sherrod Brown, Russ Feingold, Jim DeMint, en Herbert H. Kohl in een brief aan de US Secretary of State, Condoleezza Rice, hebben gevraagd bij de VN aan te dringen op een onderzoek naar de gebeurtenissen in het vissersplaatsje "Einterfet”.
"We believe robust investigations are needed to verify these reports"

Reactie op de NRC

Geachte Redactie,

In het artikel van 30 juli 2008 onder de kop Polisario: alleen overleg zonder Nederlandse VN-gezant schrijft de NRC: "Polisario verwijt Van Walsum"  en dat wekt een wat vreemde indruk.  Die "Polisario" is namelijk het Frente Polisario, wat een Spaanstalige afkorting is voor Frente Popular de Liberación de Saguía el Hamra y Río de Oro. (Het Volksfront voor de bevrijding van twee gebieden in de Westelijke Sahara die voor het grootste gedeelte zijn bezet door Marokko. De oorspronkelijke bevolking is gevlucht of zucht onder Marokkaanse, maar in de NRC vrijwel nooit genoemde, schendingen van hun mensenrechten.) Het gebruik van de naam Polisario als persoonsnaam is kenmerkend voor de Marokkaanse voorlichting over deze zeer onaangename kwestie. In het interview met de heer van Walsum in de NRC van 24 mei 2008 is dezelfde woordkeuze gebruikt. Het is mij niet duidelijk of dat te wijten is aan de NRC of aan de heer van Walsum. Wel is hierdoor de slordige vooringenomenheid aan Nederlandse zijde goed waarneembaar. 

Hoogachtend,

van Kaas

het is maar schijn

NRC Handelsblad brengt deze zaterdag een vraaggesprek met de bemiddelaar tussen Marokko en Polisario, de hagenees Peter van Walsum. Meneer van Walsum noemt de vredesbesprekingen een schijnvertoning. Eerder had hij zich al negatief uitgelaten over de onafhankelijkheid van West Sahara tijdens een gesprek met Ghislaine Plag in het radioprogramma Casa Luna van 30 april. Hij vertelde daarin dat hij over het gebied was gevlogen en dat zijn indruk was dat het een zeer leeg gebied is, eigelijk helemaal niks. Casa Luna schrijft in de aankondiging bij de podcast: "Van Walsum is van mening dat onafhankelijkheid van de Westelijke Sahara na 33 jaar strijd een 'onbereikbaar doel' is geworden."
Ik zal een verwijzing van het geluidsfragment zoeken en hier plaatsen.

Hieronder staat het gesprek met NRC dat in twee delen verscheen, op de voorpagina en in de zaterdagbijlage &tcetera.

---

VN-gezant: overleg is schijn

Door onze correspondent
Steven Adolf
den haag, 24 MEI. De onderhandelingen tussen Marokko en de onafhankelijkheidsbeweging Polisario over de Westelijke Sahara, die plaatsvinden onder leiding van de Verenigde Naties, zijn ,,een schijnvertoning". Dat zegt Peter van Walsum, de persoonlijke afgezant van secretaris-generaal van de Verenigde Naties Ban Ki-moon en bemiddelaar in het conflict, in een vraaggesprek met deze krant.
Over de speculaties over zijn vertrek als VN-bemiddelaar zegt Van Walsum: ,,Ik heb altijd tegen Marokko en Polisario gezegd: Als jullie genoeg van me hebben, dan moet je een brief aan de secretaris-generaal schrijven. Dan is het zo geregeld", aldus de diplomaat.
Van Walsums reageert hiermee op de felle kritiek op zijn optreden van de zijde van Polisario en Algerije, dat de onafhankelijkheidsbeweging steunt. Van Walsum noemde vorige maand in de Veiligheidsraad een referendum over de onafhankelijkheid van het gebied ,,onrealistisch". Sindsdien is hij persona non grata bij Polisario en liggen de onderhandelingen stil.
Het grootste deel van de Westelijke Sahara, een voormalige Spaanse kolonie, werd 33 jaar geleden door Marokko bezet. Volgens Van Walsum heeft praten over onafhankelijkheid geen enkele zin, omdat de Veiligheidsraad nooit bereid is geweest om deze optie met geweld af te dwingen bij Marokko.
Door de onafhankelijkheid openlijk te verwerpen hoopte Van Walsum dat Polisario zou kiezen voor harde onderhandelingen over een vorm van zelfbestuur in het gebied. De VN-bemiddelaar heeft naar eigen zeggen geen idee hoe het overleg zal worden voortgezet en wat zijn positie daarin is.
Zaterdag &cetera: pagina 21


De Nederlandse diplomaat Peter van Walsum ligt onder vuur. Hij gaf zijn persoonlijke mening over de door Marokko bezette Westelijke Sahara. ,,Het overleg is een schijnvertoning."

Steven Adolf

Hij zou het imago van de Verenigde Naties geschonden hebben. Zichzelf onmogelijk gemaakt als onderhandelaar. Zijn neutraliteit ondermijnd. Een loopje genomen met het volkerenrecht. Zelden werd een persoonlijk afgezant van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties zo hard aangevallen als Peter van Walsum. De Nederlandse diplomaat moet bemiddelen in het conflict in de Westelijke Sahara dat door Marokko wordt bezet, maar sinds een paar weken is hij volgens onafhankelijkheidsbeweging Polisario en Algerije persona non grata.
Van Walsum ligt onder vuur omdat hij de Veiligheidsraad, los van de rapportage van secretaris-generaal Ban Ki-moon, onomwonden zijn mening heeft gegeven: onderhandelen over een onafhankelijke Westelijke Sahara is ,,onrealistisch".
Marokko en Polisario hebben vanaf 1991 vruchteloos gekibbeld over wie mocht stemmen in een referendum over de toekomst van het gebied. Vanaf 2004 wees Marokko een volksraadpleging over een mogelijke onafhankelijkheid van de hand en kwam met een voorstel voor autonomie onder Marokkaanse vlag. Polisario houdt vast aan een referendum over onafhankelijkheid. Maar volgens Van Walsum hebben besprekingen weinig zin, omdat Marokko de Veiligheidsraad nooit zal dwingen een referendum over een onafhankelijke Westelijke Sahara te accepteren.
Nu liggen de onderhandelingen stil. Secretaris-generaal Ban Ki-moon zwijgt in alle talen over het dossier. Het goede humeur van Van Walsum (73), een lange magere verschijning, lijkt er niet door bedorven. Naast een thermoskan met koffie doet hij in zijn Haagse woning uitgebreid verslag van bijna drie jaar onderhandelen in de Westelijke Sahara.

Heeft u de zaak geforceerd omdat u er zelf geen zin meer in had?
,,Ik kan niet zeggen dat ik de zaak heb opgeblazen om er zelf mee op te kunnen houden, maar ik dacht ook niet: o jee, zo maak ik mezelf onmogelijk. Ik kreeg het gevoel dat ik was neergezet om deze zaak gaande te houden tot in het oneindige. Van alle kanten kreeg ik te horen: `Hou vol, zet door! Het gaat de goede kant op.' Ik werd ontzettend geprezen, vooral door Algerije dat Polisario steunt. Geweldig zo goed het ging. Toen dacht ik: nee sorry, dat is geen zuivere koffie."

U voelde zich gebruikt?
,,Ik dacht: als ik nu niet mijn mening geef, dan zal ik mij over een jaar onvoorstelbaar misbruikt voelen. Niemand gelooft namelijk in een oplossing. Marokko overschat zijn eigen positie en Polisario en Algerije hebben geen ander doel dan het onderhandelingsproces net zo lang gaande te houden totdat de Veiligheidsraad zo wanhopig wordt dat hij instemt met een referendum onder de Saharawi over onafhankelijkheid.
Polisario wilde gebruik maken van de normale spelregels van dekolonisatie en zelfbeschikkingsrecht, omdat de Westelijke Sahara een voormalige Spaanse kolonie is. Marokko heeft op zijn beurt gezegd dat die spelregels niet van toepassing zijn omdat het gebied voor de kolonisatie al van hun was.
Toen Marokko op het punt stond het gebied binnen te trekken heeft Algerije heel nadrukkelijk aangedrongen op toepassing van Hoofdstuk Zeven van het Handvest van de Verenigde Naties dat militair optreden tegen agressie mogelijk maakt. Door deze oproep te negeren heeft de Veiligheidsraad voor het eerst duidelijk gemaakt dat ze geen geweld wil gebruiken. Dat is een duidelijke lijn geworden, elke keer heeft de Veiligheidsraad het afdwingen van een oplossing afgewezen. Dat is heilig in dit dossier."

Polisario en Algerije willen niet meer met u onderhandelen. Heeft u door zo duidelijk uw persoonlijke mening uit te spreken de onderhandelingen verstoord?
,,Vier maal zijn alle partijen bijeengekomen in Manhasset, een buitenwijk van New York. Dat overleg was een schijnvertoning, een wassen neus, doorgestoken kaart. Als ik hier braaf blijf zitten en doe wat van mij verwacht wordt dan ga ik niet vier rondes, maar acht rondes, of twaalf of zestien rondes doen. Een oplossing is er niet, want de twee uitgangspunten van de partijen zijn onverzoenbaar op het punt van het houden van een referendum over de onafhankelijkheid. Voor Polisario is dat essentieel en voor Marokko is dat ondenkbaar. Daar kom je nooit uit.
Ik kon natuurlijk ook gewoon ontslag nemen, maar ik dacht: laten we het eerst eens eventjes anders proberen. Als ik op mijn rondtocht langs regeringsleiders nu eens uitleg dat we er zo niet uitkomen. Als ik dat nu eens gewoon in mijn verslag zet. Een beetje va banque, een gok wagen. Als je zo zeker weet dat de onderhandelingen vast zitten, dan is het toch niet zo gek dat je probeert er een stoot aan te geven om het tenminste een bepaalde richting op te laten gaan.
Het vervelende is dat ik nu niet weet welke richting het op gaat. U zegt dat ze me niet meer willen hebben als bemiddelaar, nou dat is fijn, ik wil het ook niet zo graag meer. Maar ik heb altijd ­ zowel tegen Marokko als tegen Polisario ­gezegd: als jullie genoeg van me hebben dan moet je een brief aan de secretaris-generaal schrijven. Dan is het zo geregeld. Maar ik heb geen bericht van de secretaris-generaal gekregen dat hij iets van dien aard heeft ontvangen. Dat betekent dat ik op dit moment echt niet weet wat de situatie is. Ik weet helemaal niks eerlijk gezegd."

U krijgt het verwijt dat u een loopje neemt met de rechten van gedekoloniseerde volkeren. Men noemt u immoreel.
,,Ik vind dat zo'n ontzettend oneerlijk argument. Het morele dilemma is dat Polisario meer gelijk heeft dan Marokko. Maar omdat de Veiligheidsraad Marokko nooit zal dwingen om een referendum over onafhankelijkheid te houden, kiest men in feite voor de status quo. Dat wil zeggen: uitzichtloze impasse. Polisario zit al 33 jaar in kampen. Is het moreel in orde om te accepteren dat nog een generatie Polisariokinderen in de kampen zal opgroeien? Ik stel iets anders voor: beweeg Polisario ertoe harde onderhandelingen aan te gaan over een serieuze en gegarandeerde vorm van zelfbestuur onder Marokkaanse vlag. Ik heb alle kampen van Polisario bezocht, maar ik heb nergens de gelegenheid gekregen om deze vraag aan de bewoners zelf voor te leggen.
Ik zeg: je moet met de realiteit rekening houden. Polisario heeft juridisch de beste papieren, maar door de opstelling van de Veiligheidsraad heeft het daar al die 33 jaar niets aan gehad.
Mijn suggestie, maar dat is ook helemaal voor mijn rekening en absoluut niet overgenomen door de Secretaris-Generaal, is dat de Veiligheidsraad beide partijen oproept om tijdelijk te experimenteren met zelfbestuur zonder onafhankelijkheid. Misschien ontdekken ze dat dit de enige uitweg uit de impasse vormt. Als het niet werkt ga je weer terug naar af zonder dat iemand er iets op verloren heeft. Ik vind dat zeker geen immoreel voorstel. Als Polisario wil praten over de autonomie dan hebben ze een geweldige positie. Marokko snakt naar legitimiteit."

U heeft uw mening los van het rapport van de secretaris-generaal naar de leden van de Veiligheidsraad gestuurd. Polisario en Algerije suggereren: Van Walsum wordt niet langer gesteund.
,,Ik heb geen insubordinatie gepleegd! De secretaris-generaal heeft in dit geval mijn mening niet in het officiële rapport gezet. Hij ging daar om wat voor gevoeligheid dan ook te ontzien niet mee akkoord. Nogal logisch vond ik dat jammer, maar dat is nog niet direct een meningsverschil. Het zou natuurlijk te gek zijn als je je bevindingen niet kan rapporteren aan de Veiligheidsraad. Ik had de vrijheid om het aan de raad te melden en dat heb ik gedaan."

Inhoudelijk bestaat er geen meningsverschil?
,,Ik moet bekennen dat ik dat niet weet. Ik weet de reden niet waarom de secretaris-generaal mijn mening er niet in wilde hebben.

Heeft u toen u begon contact gehad met uw voorganger, de Amerikaanse diplomaat James Baker?
,,Ja, ik ben bij hem langs geweest in Houston en heb uitvoerig met hem gepraat. Hij vond het een beetje ongelooflijk dat iemand die baan op zich nam, haha."

Daar heeft hij gelijk in gekregen.
,,Ja, maar ik heb het niet zeven jaar vol gehouden, ik heb na tweeënhalf jaar al gezien dat het niet gaat."

De VN heeft verloren met Van Walsum

Peter van Walsum heeft als speciaal gezant de vredesonderhandelingen tussen het front Polisario en Marokko laten verzanden. Zijn taak was niet makkelijk en hij had niet veel ruimte. Toch waren en zijn er mogelijkheden om het probleem op te lossen. Dat begint met de vraag: wat is het probleem? De antwoorden zijn voor elke betrokken partij anders.

* In Marokko heeft men een onduidelijk beeld van de eigen grenzen, maar men is van mening dat de voormalige Spaanse Sahara bij Marokko hoort net als het voormalig Spaans protectoraat en Ifni en de nog steeds Spaanse enclaves Ceuta en Melilla en het Peterselie-eiland. Marokko heeft in 1963 een aanvalsoorlog gevoerd tegen Algerije in een poging om de streek rond Tindouf te veroveren, maar dat is mislukt.
De Spaanse Sahara is door Marokko bezet onder het banier van de Islam tijdens de zogenaamde Groene Mars en men zoekt in het geloof een deel van de rechtvaardiging. Marokko erkent geen grens met de Westelijke Sahara. Het Koninkrijk Marokko heeft vrienden in de regeringen van USA, Frankrijk, Israel en vroeger in het Zuid-Afrikaanse Apartheidsregime.
Het probleem voor Marokko is dat een onafhankelijke West Sahara een voorbeeld kan zijn voor Noord-Marokkaanse autonomie bewegingen van de Imazigh of Berbers. Het zal ook een politieke vernedering betekenen waardoor het zwakke monarchistische stelsel kan omvallen. Verder is er een groot economisch belang vanwege de fosfaatmijnen, de rijke visgronden en mogelijke olievoorraden.

* In de Democratisch Arabische Republiek Sahara (meestal aangeduid met de Spaanse of Engelse afkorting RASD resp. SADR) bestaat een scherp beeld van haar grenzen maar de praktijk is anders. In de woestijn rondtrekkende nomaden zijn zich er van bewust maar trekken zich er weinig van aan. De meeste Saharanen die zijn gevlucht voor de Marokkanen wonen in Algerije in een regio die een soort autonome status heeft.
Er is een etnisch en cultureel verschil tussen Marokkanen en Saharanen. Saharanen spreken Hassanya Arabisch dat Marokkanen niet verstaan en als tweede taal heeft men het Spaans terwijl dat in Marokko meestal het Frans is. In het zuiden van Marokko wonen ook Saharanen maar die maken geen aanspraak op een eigen gebied, net zo min als de ethnisch Saharanen in Mauretanie.
Saharanen zijn gelijk Marokkanen Soennitisch Islamitisch maar de theocratische Koning van Marokko eren zij niet. In het conflict baseert men zich niet op de Islam maar op het internationaal recht. Men is georganiseerd in een Volksfront volgens socialistische uitgangspunten. Men heeft vrienden in de regeringen van Algerije, Cuba, en Zuidelijk Afrika.
Het probleem van de Saharanen is dat zij te modern zijn om zich te schikken naar de Marokkaanse regering die zij niet ten onrechte als ondemocratisch, inhumaan en maffioos beschouwen.

De werkelijke grens tussen de twee partijen wordt gevormd door de verdediginglinie die Marokko heeft gebouwd en die bekend staat als de Berm. Deze grens loopt van noordwesten diagonaal naar het zuidoosten van de westelijke Sahara en de militaire bufferzone er langs wordt bewaakt door de VN, en dat is de derde partij in het conflict.


De VN heeft ook een probleem met West Sahara. Er wordt al lang over de kwestie gesproken en vele resoluties zijn ingediend en aangenomen. Er zijn verschillende vredesvoorstellen uitgewerkt. Er is een referendum afgesproken en er is een VN missie voor dat referendum. Maar steeds weer is er een Marokkaans gebrek aan respect voor de VN en het internationaal recht.
De VN heeft uiteindelijk ook verantwoordelijkheid voor meer dan 150.000 vluchtelingen. Dat kost allemaal geld. Dat Van Walsum de problemen van Marokkanen en Saharanen niet heeft kunnen oplossen is te begrijpen. Maar dat hij de belangen van de VN heeft verkwanselt niet. Van Walsum had in ieder geval een koppeling moeten maken tussen de economisch belangen in het omstreden gebied en die van de VN zelf. Als Marokko geld verdiend aan de bezetting dan zou Marokko dat geld moeten afdragen aan de VN voor het levensonderhoud van de vluchtelingen. Zij hebben de mensen immers weggejaagd!
Ook voor de bemiddeling zelf kan best een rekening worden ingediend bij de verzakende partij.

Bij het oplossen van ingewikkelde kwesties is het niet verkeerd om ronduit het eigen belang voorop stellen en te beginnen met de eigen problemen. Professor van Walsum had best heel eenvoudig het probleem dat de VN met deze zaak heeft vanwege de vluchtelingen aan de partijen voor kunnen leggen. In plaats daarvan heeft de nederlandse top-diplomaat het eigen belang anders opgevat en behartigd: Van Walsum heeft Nederland een wapenexport deal ter waarde van meer dan 800.000.000 euro laten sluiten met Marokko. En dat is meer dan een brevet van onvermogen: het is een teken van kwade wil.

Realisme

Professor van Walsum denkt dat hij een "realistische" opmerking heeft gemaakt over de impasse van de onderhandelingen tussen het koninkrijk Marokko en het Volksfront voor de bevrijding van West Sahara, beter bekend als het Polisario. Volgens de professor zal het bestreden gebied niet onafhankelijk kunnen worden omdat Frankrijk en de USA geen sancties tegen Marokko willen instellen. Heeft de professor gelijk?

Voor een mening daarover moet eerst naar de stand van zaken worden gekeken en die is als volgt. Marokko heeft ongeveer 4/5 deel van West Sahara bezet. Dat is het belangrijkste deel met de kuststrook waarin de grootste steden liggen en de fosfaatmijnen. Marokko noemt dit de Marokkaanse Sahara. Volgens de VN terminologie is het een "niet zelfbesturend gebied" waarvan de status nog moet worden bepaald.
Het andere 1/5 deel van West Sahara is woestijn waar nomaden leven van de veeteelt en er zijn Polisario soldaten. Dit wordt door Saharanen het bevrijde gebied genoemd. Het bestuur wordt hier gevormd door de RASD (Republiek van Arabisch Saharaanse Democraten).

Marokko heeft de oorspronkelijke bevolking voor een groot deel uit het door hun bezette gebied verjaagd. Een deel van de achterblijvers werkt samen met Marokko en het andere deel wordt grof onderdrukt. De vluchtelingen wonen nu al tientallen jaren in vluchtelingenkampen over de grens met Algerije. Zij blijven via het Front Polisario verbonden met de achterblijvers.
Het gebied rond de vluchtelingenkampen in Algerije heeft een autonome status gekregen. De Saharanen besturen zichzelf. Het Saharaans bestuur wordt ook daar gevormd door de RASD. Deze staat, die is uitgeroepen in 1976, vormt dus het bestuur van zowel een autonoom gebied binnen Algerije, als van het eigen territorium in West Sahara.
De RASD onderhandelt via het Volksfront Polisario met van Walsum over het door Marokko bezette territorium. Van Walsum erkent de RASD niet. Het is een tamelijk unieke situatie.

De RASD is erkend door tientallen landen in de Derde Wereld. De RASD bestaat werkelijk maar is met een bevolking in vluchtelingenkampen zeer afhankelijk van buitenlandse hulp. De kampen bevinden zich immers in het onvruchtbaarste gedeelte van de woestijn dat bekend staat als de Hamada.


Professor van Walsum bedoelde met zijn opmerking dat het niet realistisch is om te denken dat Marokko zich onder druk van sancties terugtrekt zodat het gebied onafhankelijk wordt en de vluchtelingen kunnen terugkeren om te leven van de vruchten van hun land. Opgemerkt moet worden dat van Walsum niets heeft gezegd over het bevrijde gebied. Dat is een blinde vlek bij de professor.

Van Walsum is sanctie-deskundige. Hij is voorzitter geweest van het sanctie-comitee tegen Irak. Van Walsum weet dat je een bevolking kapot kan krijgen met een embargo en is ook bereid om daaraan mee te werken. Er is geen denken aan een embargo tegen de Marokkaanse bevolking maar de Saharaanse vluchtelingenbevolking leeft al heel lang onder omstandigheden die erger zijn dan die door de blokkades tegen Cuba of Irak. Als de professor een oplossing voor de impasse wil forceren, en dat wil hij, dan is het de meest voor de hand liggende optie om de zwakste partij te breken. Dat was de burgerbevolking in Irak en dat zijn nu dus de vluchtelingen in Algerije.

Iedereen zonder geweten kan dat soort oplossingen bedenken. Van Walsum noemt het "realistisch" om daarvoor te kiezen. Professor Van Walsum is overigens een amateurfilosoof die van zijn christelijke geloof is afgevallen. Hij heeft vorig jaar een boekje over de "vrije wil" geschreven, waar hij ook niet zo in gelooft. Hij had kennelijk tijd over.

Maar het botte realisme van van Walsum is onwerkelijk.

Het vrijwillig opheffen van de RASD is alleen mogelijk als daar heel veel tegenover staat, en dat staat er niet. Een vrijwillige opheffing van een staat is bovendien onwaarschijnlijk omdat het is nog nooit is voorgekomen dat een republiek zichzelf ophief, laat staan om op te gaan in een koninkrijk.
En een poging om de RASD onvrijwillig op te heffen wil zeggen: oorlog, en die te vermijden was nu juist de missie van de professor.
Linksom of rechtsom: het realisme van de professor is zinloos en levert niets op. De missie van Van Walsum is mislukt, deze man heeft gefaald en het is beter als hij ophoudt met zijn gepruts.
In een volgend bericht ga ik in op de gemiste kansen van Van Walsum.

Van Walsum: Rot Nou Maar Op

De nederlandse topdiplomaat en amateurfilosoof Peter van Walsum heeft na zijn pensionering nog een nieuwe uitdaging aangenomen bij de Verenigde Naties. Hij mag als speciaal gezant van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties de vredesonderhandelingen leiden tussen het Koninkrijk Marokko en de Saharaans Arabische Democratische Republiek. Marokko houdt tweederde van de SADR bezet, heeft de bevolking naar Algerije gejaagd en exploiteert de grondstoffen in het gebied.
Van Walsum is een beetje traag maar na een paar jaar is nu het hoge woord eruit: hij gelooft er eigelijk niet in. Peter van Walsum denkt dat een onafhankelijke Saharaanse republiek geen bestaanrecht heeft, zo bericht Al Jazeera.

De voorzitter van de Veiligheidsraad is Zuid Afrika en woordvoerder Dumisani Kumalo heeft volgens Arabisto.com opgemerkt dat de positie van Van Walsum een gevaar kan betekenen voor toekomstige vredesvoorstellen, want "hee, als we zo gaan beginnen moeten we ook de Palestijnen vertellen dat ze "realistisch" moeten zijn en hun onafhankelijke staat wel kunnen vergeten".

Voorlopig is Peter van Walsum natuurlijk wel een echte realpoliticus want de nederlandse marinewerf Schelde BV heeft drie fregatten verkocht aan Marokko. De Nederlandse Staat is garant voor 848.214.600 euro.
Peter van Walsum is echt niet bezig met vredesvoorstellen, maar heel gewoon en hollands-realistisch met achterbakse wapenhandel.

Ach Peter van Walsum: rot nou maar op.

Nobelprijs voor van Walsum?

De bemiddelaar die is aangesteld door de Verenigde Naties in het conflict tussen het Koninkrijk Marokko en de Saharaans Arabisch Democratische Republiek is de nederlandse professor van Walsum.
Hoe gaat het met de professor? De vraag wordt in Nederland niet gesteld. In het kille polderland draait het nieuws om Wilders en zijn Marokkaanse tegenspelers maar de kwestie West Sahara is even onbekend als professor van Walsum.
Er is ook niet veel te melden.
Er zijn drie onderhandelingsronden geweest en binnenkort komt er nog een vierde.
Van Walsum heeft een reis om het conflictgebied gemaakt; door Marokko, Algerije en Mauretanië maar hij is niet in de Westelijke Sahara geweest. Dat is jammer want dan had hij kunnen zien wat voor graffiti de jongens van zijn vredesmacht over de archeologische bezienswaardigheden bij Tifariti hebben gespoten.
Peter van Walsum heeft wel Saharaanse vluchtelingen bezocht in hun kampen in de woestijn van zuid Algerije maar hij kon daar niemand hoop bieden. Dat is heel jammer want de vluchtelingenkampen bestaan al meer dan dertig jaar en het geduld en het vertrouwen in de Verenigde Naties begint op te raken. De stemming onder de vluchtelingen begint regelrecht oorlogzuchtig te worden. Het leiderschap van het Front Polisario blijft rustig en maant tot kalmte.

Maar naast de goed georganiseerde en ordelijke vluchtelingenkampen is er ook een ondergrondse Saharaanse beweging in het bezette gebied. Daar zijn de spanningen nog veel groter want de Saharanen staan er bloot aan vervolging door de Marokkaanse onderdrukkers. Die etnische spanningen bestaan ook in Marokko zelf want in het zuiden van dat land wonen veel Saharanen.

TanTan is een stad in zuid Marokko waar de USA graag een basis zou willen vestigen. De Amerikanen hebben daar al eens oefeningen gehouden met het Marokkaanse leger. In die stad is nu een Marokkaanse politieagent om het leven gebracht en de Marokkaanse bezetter geeft hiervan Saharanen de schuld. Het Polisario ontkent iets met de zaak van doen te hebben. Het Polisario heeft met dit soort acties dan ook heel veel te verliezen.

Het Saharaanse verzet binnen het bezette gebied is opvallend geweldloos en een belangrijke rol is weggelegd voor vrouwen. Een beroemde naam daarbij is Aminatou Haidar die de Zilveren Roos is toegekend en ook de Juan Maria Bandres mensenrechtenwerk-prijs, en zij heeft een nominatie voor de Sakharov prijs gekregen en het ereburgerschap van Napels. (Tijdens een bezoek aan Nederland heeft Aminatou Haidar overigens geen weinig belangstelling gekregen.)

De ruimte voor geweldloze actie en verzet is echter heel klein. Er is veel woede en provocateurs kunnen makkelijk problemen uitlokken. In Noord Afrika is bovendien een wapenwedloop gaande tussen Algerije en Marokko. En Nederland pikt daarbij dure graantjes mee.

Wat doet Peter van Walsum er aan? Zo te zien helemaal niets. Als een kille technocraat doet hij plichtmatig de onderhandelingsrondjes terwijl hij daar zelf niet in lijkt te geloven. Wat zou er voor die man belangrijk zijn? Eigen ambitie en een mogelijke Nobelprijs voor de vrede? Of eigen ambitie en grote winst voor nederlandse wapenhandel?