Het is oorlog maar we doen net alsof we van niks weten

Na het jarenlang waarschuwen van Sahrawi's dat de toestand niet zo kan voortduren, en de uitdrukkelijke waarschuwingen om uit de buurt van de wegblokkade door Sahrawi demonstranten bij Gargarat te blijven, is het staakt-het-vuren op vrijdag 13 november door Marokko verbroken. De FAR, het Marokkaanse leger heeft de wegblokkade verwijderd en het gebied onder controle genomen.
Het Front Polisario heeft vervolgens, zoals aangekondigd, de wapenstilstand-overeenkomst tot voltooid verleden tijd verklaard.
In de overeenkomst was afgesproken om een referendum te organiseren, maar Marokko had die voorwaarde al lang geleden verworpen. Het bestand was al een illusie en het toegeven aan de werkelijkheid is op zichzelf een goede stap. Het Front Polisario heeft voor de duidelijkheid een groot aantal bommen en granaten afgevuurd op de Marokkaanse schuilplaatsen in hun verdedigingslinie. En herhaalt dat elke dag.

In de Saharaanse republiek is de algehele noodtoestand afgekondigd en uiteraard de algehele mobilisatie. In Marokko doet men alsof er niet veel aan de hand is.
De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties maakt nog steeds geen haast om belangstelling te tonen. De VN missie MINURSO voor de organisatie van het referendum die ook moet toezien op het staakt-het-vuren heeft zich aan de Polisario zijde teruggetrokken in de barakken; achter de Marokkaanse Muur trekt men op met de Marokkanen aan de dinertafels in de hotels van El Ayun, of men gaat op stap met het Marokkaanse leger, zoals bij Guerguerate.
VN-chef Guterres en de Franse minister van Buitenlandse Zaken Drian, of de net zo Franse Onder-secretaris-generaal voor VN vredesoperaties Jean-Pierre François Renaud Lacroix: allemaal steunen ze Marokko. Er is dertig jaar lang de leugen volgehouden dat Verenigde Naties de Sahrawi zullen helpen met een referendum terwijl Frankrijk alle steun voor de Sahrawi blokkeerde en kritiek op het corrupte Marokkaanse regime smoorde. Dat de Marokkaanse regering zijn afkeuring uitsprak over Franse cartoons en daarbij de islamitische haatcampagne in Frankrijk onderschreef maakte geen verschil voor Drian.
Marokko mag alles van het Macronistische Frankrijk, of het nu gaat om grootschalige export van hasj, of het goedpraten van cartoon-terreur, het schenden van mensenrechten en de vrijheid van meningsuiting, of het bedreigen van de grenzen van zijn buurlanden. Alles wordt door Frankrijk toegedekt en aangemoedigd. Daarbij weten de Fransen ook nog de Verenigde Naties op een schandalige manier te misbruiken voor hun belangen in Marokko. En dat belang schrijft nu voor dat men blijft doen alsof er nog steeds een wapenstilstand is en dat Marokko dat helemaal niet heeft gebroken. Het is afwachten hoe lang men dat volhoudt.

Beleefd Europa

Europeanen zijn er in allerlei vormen, soorten en maten. En die hebben dus ook verschillende verhoudingen met Marokko.

Zo zijn er de Engelsen. Die hebben kortgeleden het jubileum gevierd van de Marokkaans - Britse vriendschap die maar liefst 800 jaar oud zou zijn. Toe maar!

In 2004 werd de 400-ste verjaardag van de Marokkaans - Nederlandse diplomatieke betrekkingen op koninklijke wijze gevierd. Dat werd luister bijgezet met een pracht-tentoonstelling in de Nieuwe Kerk in Amsterdam. De tentoonstelling opende een maand na de moord op Theo van Gogh. De bezoeker kon een fraaie catalogus bekomen met daarin een landkaart van Marokko. Dat was tegen het zere been van de Marokkaanse koning want tussen Marokko en West-Sahara stond een stippellijn. Mohamed VI reageerde verbolgen en klaagde bij zijn Nederlandse collega over aantasting van zijn soevereiniteit. Er werd snel toegegeven aan de koninklijke eis en de kaart werd rap aangepast aan de wensen van de dictator. Daartegen werd alleen protest aangetekend door een klein groepje sympathisanten met het Saharaanse volk die een pamflet uitdeelden bij de Nieuwe Kerk en het Tropenmuseum. Zij werden door Marokkanen bedreigd maar dat haalde de krant niet.
In het Europees parlement werden vragen gesteld. 
De hele rel werd door het royalistische blad de Groene Amsterdammer weggepoetst maar het SICA maakt nog wel melding van het diplomatiek incident.
In 2010 zou dan nog eens gevierd worden dat Nederland en Marokko 400 jaar  economische  betrekkingen onderhouden.


En hoe zit dat met die Engelsen? Hoe komen ze bij die 800 jaar?
Het geval wil dat de geschiedschrijver Paris een roddelverhaal heeft geschreven over Koning Jan van Engeland die problemen had met de Paus en daarom Muhammad Al Nassir om hulp zou hebben gesmeekt waarbij Jan zelfs zou hebben beloofd om Engeland in een moslimstaat te veranderen. Dat laatste detail laten de Engelsen uiteraard weg. Dat verhaal is de enige basis voor de datering.. maar het is een geschiedkundige aanpak die zeker en vast in de smaak valt bij de Marokkaanse diplomatie. 
Afgelopen donderdag is er uitgebreid gesproken over de stokoude verhouding in het Grand Committee wegens een Question for Short Debate, van Lord Harrison. De Labour-Lord en de andere Lords, Ladies en Baronessen in het Committee lijken goede vrienden te zijn van Marokko en daarbij helpt het dat zij een buitengewoon gevoel voor humor hebben en zeer beleefd zijn. Overigens wordt Western Sahara wel besproken.

Fransen zijn ook beleefd. En in de Franse Senat zitten stokoude mensen, althans lieden met oude, verstokt koloniale gedachten. Dat blijkt uit dit rapport over een "rustige lente" die Marokko zou hebben beleefd. De kwestie Sahara occidental wordt niet alleen besproken maar de versie met plaatjes van het rapport bevat ook  kaarten van Marokko waarop West-Sahara wordt afgebeeld als integraal onderdeel van het Koninkrijk Marokko.

(dit bericht heeft een update gehad op 16 juli)

Franse verandering

Frankrijk wordt gezien als de kwade genius achter het Marokkaanse wangedrag in de Westelijke Sahara. Het zijn de Fransen die in de Veiligheidsraad weigeren om de mensenrechten in de Westelijke Sahara door de VN missie in het gebied te laten bewaken. De Fransen hebben altijd militaire en diplomatieke steun aan Marokko geboden in de strijd tegen het Front Polisario. Mauritanië werd ook door de Fransen geholpen tegen het Polisario waarbij zelfs een directe confrontatie ontstond toen het Polisario Franse technici gevangen nam en in L’opération Lamantin de Franse luchtmacht Polisario troepen bombardeerde.  

Het Franse persburo AFP had vorig jaar nog een kaartje op haar website waarop de Westelijke Sahara als onderdeel van Marokko was afgebeeld.  Tegenwoordig staat er een stippellijntje. AFP verspreid veel nieuws met  geruchten en suggesties die het Polisario in verband brengen met Islamitische terroristen. Zelfs toen hulpverleners uit een Polisariokamp werden ontvoerd, nu een jaar geleden, wist het AFP insinuaties te produceren die het Polisario van de ontvoering beschuldigden waardoor elk onderscheid tussen het Marokkaans persburo MAP en het Franse AFP verdwenen leek. Niemand die vreemd opkeek toen 21 oktober een AFP-bericht verscheen in de Malinese media, met de mededeling dat Saharanen uit de vluchtelingenkampen zich bij de jihadisten in het noorden van Mali zouden hebben aangesloten, want zulke Frans/Marokkaanse propaganda is er al jaren. Maar er werd wel verbaasd gereageerd toen het Franse ministerie van Buitenlandse Zaken tijdens een persconferentie dat gerucht ontzenuwde.

Een hele opmerkelijke stap werd gezet door President Hollande die de massamoord op 17 oktober 1961 op tientallen of zelfs honderden Algerijnen in Parijs heeft  erkend. Het is, na zo lange tijd, voor het eerst. De verhouding van Frankrijk met Algerije is kennelijk aan het veranderen en daarom kan de verhouding met Marokko niet hetzelfde blijven. Frankrijk zal in een andere positie tegenover het Polisario komen staan.

dromen bij een strategische dialoog

Sjaak Rijke is inwoner van Woerden. Hij bezocht Timboektoe en is daar ontvoerd. In juli was hij te zien en te horen op een Youtube filmpje. Dat was aanleiding voor enige aandacht maar Nederlandse media informeren het publiek verder amper over de ontwikkelingen in de Sahara. Dat is onterecht want er gebeurt veel en de ontwikkelingen zijn belangrijk.

De ontvoering van Sjaak Rijke is opgeëist door Al Qaida in de Maghreb of AQIM. Deze terreurorganisatie is de opvolger van de terreurgroepen die tegen de Algerijnse regering vochten  vooral in het bergachtige Kabylië. Het officiële voorlichtingsbureau van de groep heet Al Andalus en die naam staat ook in het AQIM logo. Al Andalus is Arabisch voor Andalusië, en dat is een regio in Zuid-Spanje die lang geleden Islamitisch was onder Sultans uit Marokko. Er zijn mensen die terugverlangen naar die tijden.

Waarom is Sjaak Rijke ontvoerd? Zeker is dat men geld wil zien, heel veel geld. Toch is het niet alleen een criminele ontvoering maar heeft de zaak ook groot politiek belang. Het gaat om de macht in de Sahara en de controle van de grondstoffen. Frankrijk heeft de uranium nodig. Zonder de brandstof uit Niger staan de Franse kerncentrales stil. Sjaak Rijke is niet de enige of belangrijkste gegijzelde, dat zijn de Franse technici van AREVA.

Het waren de Fransen die de grenzen hebben getrokken in de Sahara waardoor het Toeareg gebied is verdeeld over Mali, Niger, Algerije en Libië en dat deden zij zonder inspraak van de Toearegs die er hele andere ruimtelijke inzichten op nahouden. Overigens wonen in het noorden van Mali niet alleen Toeareg maar ook Arabieren, Hausa en Zarma onder andere. Het noorden van Mali dat de MNLA onafhankelijk heeft verklaard onder de naam Azawad is dan ook niet hetzelfde als het Toeareg-land zoals de Berber of Amazigh beweging dat ziet.

Er was vrees voor een UN/ECOWAS/NATO aanval om de politieke aspiraties van de Toeareg te vernietigen. Maar de UN heeft de handen vol aan Iraanse kerncentrales en Syrië. Op de komst van de ECOWAS rust geen zegen. En de NATO houdt zich (nog) koest.

Frankrijk is daarentegen gedwongen iets te doen om de belangen van het niet onbesproken AREVA te beschermen, de kachel moet roken, of moderner gezegd, de kerncentrales moeten blijven draaien. Een eenzijdig Franse militaire ingreep is uitgesloten want dat zou de dood betekenen voor de Franse gijzelaars en grote weerzin in Afrika wekken. Het is daarom de Europese Unie die een missie voorbereid onder de noemer EUCAP Sahel Niger.

Dat de Europese Unie de Franse belangen in de Sahara gaat behartigen is hier geen onderwerp geweest bij de verkiezingen. Net zo min als de Spaanse belangen bij de kwestie West-Sahara dat zijn geweest. De last van de koloniale erfenis die de voormalige Europese wereldveroveraars aan de Europese Unie overdragen krijgt geen aandacht.

Het is de USA die alle aandacht krijgt. Het Africa Command zou operaties intensiveren. Dat zou kunnen. De USA is heel goed in militaire operaties. Maar de kwestie is natuurlijk ook een zaak van politieke verhoudingen. Een militaire ingreep kan de Toeareg en de andere volken in de regio geen tevredenheid brengen en de storm in de woestijn zal er niet door bedaren. Als er rust moet komen in de regio zal iets moeten gebeuren met de uraniummijnen en de landrechten van de bewoners. Het is Algerije dat aandringt op een politieke oplossing door onderhandelingen zoals eerder. Onderhandelingen zullen een erkenning van de rechten van de bevolking inhouden en een hervorming in die richting.

Dat inzicht bestaat niet in de USA. Mevrouw Clinton heeft daar een strategische dialoog geopend met Marokko dat, ten onrechte, wordt beschouwd als een koninkrijk dat de democratie goed is gezind. Clinton geeft in dat verband haar mening over het Marokkaanse voorstel om West-Sahara in te lijven met autonomie, het zou volgens haar de Sahrawi bevolking tevreden kunnen stellen - in plaats dat ze wijst op de schendingen van de mensenrechten en de Marokkaanse diefstal van de natuurlijke rijkdommen in West-Sahara. Clinton laat de Marokkaanse sultan in zijn dromen. 

Behalve militaire en politieke belevenissen zijn er ook culturele ervaringen in de Sahara te vinden. Toeristen als Sjaak Rijke bezoeken de regio daarvoor.
In 2010 is in Timboektoe in Mali het geweldige festival gehouden met onder andere de schitterende Bombino. In 2011 was er minder belangstelling. Dit jaar waren Bono en Tinariwen er bij. Volgend jaar kan je er zelf bij zijn, hou de website in de gaten voor de datum. 

VN: nog een jaar mensenrechtenschendingen toestaan

De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties heeft na lang soebatten besloten het mandaat voor de MINURSO met weer een jaar te verlengen. De MINURSO is de VN missie die het referendum over de toekomst van de Westelijke Sahara moet organiseren en moet toezien op het staakt-het-vuren. Het referendum wordt steeds maar niet georganiseerd. Marokko werkt niet mee en heeft ook verklaard het referendum niet nodig te vinden. Desondanks worden er vele miljoenen besteed om de VN missie voor het organiseren van het referendum in stand te houden.
Het Polisario ondertussen wil dat de VN vredesmissie ook een mensenrechten component krijgt. Alle andere VN vredesmissies letten op schendingen van de mensenrechten, maar alleen de MINURSO niet. Op Koninginnedag moest de Veiligheidsraad beslissen over het verlengen van de MINURSO missie met deze aanvullende opdracht. Marokko bleek zich fanatiek te verzetten tegen het idee dat de vredesmissie ook op de mensenrechten moet gaan letten en kreeg daarin steun van Frankrijk dat nog steeds een veto-recht bezit.
Minister Verhagen van Buitenlandse Zaken is overigens in de buurt maar die heeft kennelijk hele andere zaken aan zijn hoofd dan de oproep om te pleiten voor de mensenrechten van Saharanen.

Ondertussen is er in Nederland wel iets vreemds gebeurd: op het Allochtonenweblog is een artikel over de Westelijke Sahara geplaatst! Dat is opmerkelijk omdat in het Nederlandse allochtonistendebat, dat met ferme hand wordt gestuurd door de overheid, deze kwestie altijd zorgvuldig wordt vermeden. Hoe minder er over de Westelijke Sahara wordt gemeld hoe comfortabeler men zich voelt. Zo is de hele kwestie rond mevrouw Haidar in serene stilte aan de allochtonen voorbijgegaan. Waarom in hemelsnaam dan nu een stuk plaatsen onder de kop "VN is bezorgd over mensenrechtenschendingen in Westelijke Sahara"? Zou dat te maken hebben met de laatste hongerstaking of met de oproep van de Stichting Zelfbeschikking West-Sahara? Maar die worden allebei niet genoemd op het weblog van allochtonenwelzijnswerker Ewoud Butter. In het artikel valt meteen op dat de allochtonen spreken over vermeende mensenrechtenschendingen, alsof het allemaal nog maar bewezen moet worden. En dat is typisch Marokkaans. Marokko ontkent zijn misdaden en zet er routineus en brutaal zijn eigen beschuldigingen tegenover. Als je onderaan het artikel even oplet zie je meteen uit welke hoek de wind waait: de bron is Maroc.nl, ook een weblog dat is opgezet met subsidie van de regering, ja de Nederlandse maar wellicht ook de Marokkaanse want het is een vehikel voor Marokkaans nationalisme.
Op het Nederlandse Allochtonenweblog is dus plaats voor de lange arm van de Marokkaanse inlichtingendienst die in het buitenland de integriteit van het territorium moet bewaken, zoals men dat noemt. Je moet wat overhebben voor de samenwerking, nietwaar?

De Marokkaanse propaganda-machine mengt zich ook flink in de politiek van de USA. Marokko houdt zich nu op koninklijk niveau daar bezig met het milieu in het kader van Earth Day. Dat is een Amerikaanse milieuclub die steeds zakelijker wordt. Helaas wordt de Marokkaanse liefde voor de Aarde niet vertaald in een handtekening onder het verdrag om landmijnen uit te bannen zoals het Polisario wel heeft gedaan.

De Marokkaanse lobby in de USA wordt onder andere verzorgd door de Beckerman public relations firma, zoals te lezen valt onderaan een artikel over een overloper. De grootste Marokko-propagandist in de USA is wellicht meneer J. Peter Pham. Er zijn natuurlijk ook blogs zoals de Moroccan American center for Policy en de MoroccoBoard. Voormalige Amerikaanse ambassadeurs in Marokko laten zich schaamteloos voor het karretje van Mohammed VI spannen,.. of andersom.
Na het succes in de Veiligheidsraad, waardoor de Saharaanse mensenrechten niet meetellen wordt nu zelfs om Amerikaanse actie geroepen in de Westelijke Sahara.

In Europa heeft Desertec, een bedrijf dat duurzame energie uit de Sahara wil halen, ondertussen toch besloten om dat niet te proberen in de Westelijke Sahara.
In Noorwegen is een bedrijf in grote moeilijkheden gekomen omdat het handelde in visolie die werd gewonnen uit vis die voor de kust van de Westelijke Sahara werd gevangen. In Nederland heeft de Dierenpartij vragen gesteld over die visserijpraktijk, van onder andere PFA, die illegaal blijkt te zijn.

In België tot slot, heeft de lange arm van Marokko wel heel succesvol ingegrepen. Op de verjaardag van de Saharaanse republiek op 27 februari, werd de vlag uitgestoken op het stadhuis van Borgerhout. Dat is een deelgemeente van Antwerpen waar veel Marokkanen wonen. Het voorstel van een Vlaams- nationalistische groep om die vlag uit te hangen werd in 2008 vrijwel unaniem aangenomen door de gemeenteraad. Dit jaar echter werd de vlag op het stadhuis door de brandweer weggehaald en in beslag genomen op verzoek van de Marokkaanse ambassadeur. Het Marokkaanse blad Hesspress schreef er een juichend stuk over compleet met foto's. De Belgen mogen concluderen dat de Marokkaanse ambassadeur meer te zeggen heeft in hun land dan de democratisch gekozen districtsraad. Maar in het grote geheel is dit slechts een weliswaar veelzeggend maar klein incident. Een veel grotere zaak blijft die van Abdelkader Belliraj, de Marokkaanse Belg die in Marokko is veroordeeld voor zes in België onopgeloste moordzaken en voor bizarre terreurbeschuldigingen in Marokko. Die zaak is ondertussen hervat.

Inmenging

De beïnvloeding door Marokkaanse diensten van Nederlandse politici en de publieke opinie duurt voort. Zo wordt door de Encemo op 30 november een studiedag in Egmond aan Zee en op 1 december een debat in Felix Meritis georganiseerd. De Encemo is die club van Abdou Menebhi die op televisie mocht beweren dat er geen politieke gevangenen zijn in Marokko. Het onderwerp van het debat is de Marokkaanse politiek en men praat over álles maar niet over de Westelijke Sahara. Want er komen gasten uit Marokko. Hoge gasten van de Marokkaanse regering.

In andere landen zijn er ook wel eens irritaties over de kleffe Marokkaanse bemoeizucht. Zoals in Frankrijk.

En in België zit men opgescheept met Marokkaanse spionnen die desgevraagd niet willen ophoepelen, volgens de Morgen.

Maar dat is niet het enige nieuws uit het zuiden. Er zijn namelijk Belgen op bezoek geweest in de Westelijke Sahara. Leest hier het verslag van de Incidentrijke studiereis!
Aanvulling: Een verklarend achtergrondverhaal staat bij de SZS.