Eten in de vluchtelingenkampen

Restaurante Gdeim Izik is nieuw. Het is gelegen op een heuveltje met uitzicht op Rabouni, het Saharaans vluchtelingenkamp waar de regering van de Sahraanse republiek in ballingschap is gevestigd, in het uiterste zuidwesten van Algerije. Een menukaart heb ik niet ontdekt.
De bediening is vriendelijk en Spaanstalig, maar internationaal ingesteld want men spreekt ook heel langzaam Spaans, en Arabisch uiteraard. Er is keuze uit: koeievlees met rijst en groente, kip met patat, linzensoep en salade. Het koeievlees is in deze streek bijzonder omdat het vleesvee hier bestaat uit kameel en geit.
Ik koos kip met patat en een salade en een koffie toe. Je kan binnen zitten waar het schoon is en koel of buiten op een klein terrasje met uitzicht op het gastenverblijf voor de bezoekers van internationale hulporganisaties.
De kip en de patat werden snel op tafel gezet samen met een overdadige grote mand vers brood. Met lichte vertraging arriveerde de salade. De kip was wat taai maar goed genoeg om mijn honger mee te stillen. De saus en het brood maakten dat weer goed. De patatten waren slap en niet zo warm meer, maar alleszins eetbaar. De salade bestond uit een paar flinke schijven vleestomaat, dito ringen van rode ui, drie smakelijke olijven en bladen sla.
De koffie werd al geserveerd toen ik nog halverwege de maaltijd was. Die was toch nog goed op tempatuur toen ik hem dronk en het bleek een pittige en smakelijke afsluiting van de maaltijd.
Het afrekenen duurde lang en dat lag aan de toestroom van klanten.
Daardoor had ik tijd voor een paar observaties. Dat er veel buitenlandse klanten waren was te zien aan de kleding en te horen, er waren Spanjaarden maar ook Fransen en Cubanen. Het restaurant heeft ook uitzicht op een ziekenhuis waar vooral buitenlands medisch personeel werkt.
Wat me opviel was een stevige diesel 4wheeldrive die naast het restaurant werd geparkeerd. Twee dames in melfa, de traditionele Saharaanse dracht stapten uit. Ik nam direct aan dat het twee buitenlandse dames waren die zich in de lokale dracht hadden gestoken. Het enige tafeltje waar nog stoelen vrij waren was de mijne en zij schoven aan. De vrouwen waren jong en spraken Engels en ze bleken wel degelijk Saharaans te zijn. De ene nam een salade en de ander een linzensoep. Beide gerechten zagen er goed uit en werden met smaak veroberd.
Toen ik zelf uiteindelijk kon afrekenen bleek de rekening alleszins mee te vallen en het bedrag ben ik vergeten.

Het restaurant is vernoemd naar het grote protestkamp dat vorig jaar was opgericht buiten El Ayun, de hoofdstad van West Sahara. De Marokkaanse bezetter heeft daarmee op zeer bloedige wijze afgerekend nadat zij vergeefs hadden geprobeerd door middel van een omsingeling het kamp onmogelijk te maken. Tijdens de blokkade werd een auto die een wegversperring ontweek met een mitrailleur beschoten en daarbij vielen natuurlijk slachtoffers, waaronder een Said Damber een jongen van amper 15 jaar die dodelijk werd getroffen door het machinegeweer.

Die dramatische ontruiming heeft zelfs de nederlandse televisiejournaals bereikt die de hallucinante beelden toonden van waterkannonnen in de woestijn, duizenden verscheurde en brandende tenten waarin duizenden Saharanen waren gaan wonen uit protest tegen de sociale achterstelling waarmee ze in de stad te kampen hebben. De woede om het vertrappen van de tenten was bij de Saharanen zo groot dat er ook aan de kant van de Marokkaanse bezettingstroepen slachtoffers vielen door gebruik van de voorhanden zijnde keukenmessen. Het aantal slachtoffers aan Saharaanse zijde is veel groter. En in het jaar dat inmiddels is verstreken zijn er nog veel meer gevallen. Bij de herdenking van de ontruiming is onder andere de dappere studente Sultana Khaya weer zwaar in elkaar geslagen. Het lichaam van Said Damber is door de familie nog steeds niet opgehaald omdat men een verklaring eist omtrent de doodsoorzaak van de Marokkaanse autoriteiten, maar niet krijgt.

In de vluchtelingenkampen in het zuiden van Algerije hoeft dat verhaal niet verteld te worden want men kent het maar al te goed. De dagelijkse zorg daar is de voorraad water en het eten. Men voelt zich er wel veilig. Er komen ook nogal wat westerlingen langs, behalve natuurlijk de vele Spanjaarden heeft men ook bezoek gehad van de New Yorkse vormgever Robin Kahn die een kookboek heeft samengesteld met Saharaanse recepten. Het is desgewenst te bestellen. Het boek is samengesteld in het kader van de kunstmanifestatie ArTifariti die op dit moment plaats vindt.

Saharaanse demonstraties, geweld en Marokkaanse chantage

El Aaiun
Deze donderdag op 19 mei zijn ten minste 30 Saharanen, voornamelijk vrouwen, gewond geraakt tijdens een sit-in die was georganiseerd voor het huis van de familie van Said Damber, de jonge Saharaan die vijf maanden geleden dood is geschoten in het protestkamp Gdaim Izik. De demonstranten eisen dat de omstandigheden van de moord op de jongeman door de Marokkaanse politie openbaar worden gemaakt.
De groep Saharaanse demonstranten betuigden bij de voordeur van de familie Damber hun solidariteit met hun verzoek om openbaarmaking van de details van de moord op Said Damber. Marokkaanse oproerpolitie trad met grof geweld op tegen het huis en de demonstranten. Veel mensen raakten gewond. Een filmpje op Youtube toont beelden van uitzinnige politie-agenten die met stenen naar het huis gooien.

De Saharaanse burger Bechri Slem Mailad, die een krachtig protest had laten horen tegen de agressie tegen Saharaanse vrouwen door de Marokkaanse politie, werd gevolgd tot in de Al Ouffak wijk waar hij is aangevallen en in elkaar is geslagen door Marokkaanse politieagenten in burger. De zus van de vermoorde jongeman werd gearresteerd en zijn moeder is gewond geraakt aan het hoofd.

De Marokkaanse agressie was weer uitzinnig.
Een eerste lijst van gewonden is als volgt:
Kinderen: Hamza Sahraoui en Zaidaf Limam
Vrouwen en mannen: Oum Lkhout Saadi, Meska Maimouna, Meriem Mghaimad, Tfaolouha Badda, Toumana Zaoui, Ahmed Laaiachi Sod, Lala Hatra Aram Sbaai Abdellah El Hafed Toubali, Lkhalil Chaikhi, Lmstehia Lbalal, Lmrabet Abdelrahman, laabaidi NIHA, Ismaili Gajmoula, Sidmou Khouita, Filali Hamdi, Noumria Haimadaha, Amar Fatma Mohamed Lamin Lkhlifi, Laarousi Chouba en Laamouri Izana.

De familie Damber weigert nog steeds het lichaam van hun zoon, die in het hoofd is geschoten door een politieagent, van de Marokkaanse overheid te ontvangen. De familie is van mening dat de omstandigheden rond de dood van Said Damber moeten worden opgehelderd voordat men de begrafenis op behoorlijke wijze kan regelen, en dat degenen die verantwoordelijk zijn voor zijn dood moeten worden vervolgd.

Essmara
In Essmara zijn vier mensenrechten-activisten een hongerstaking begonnen tijdens een sit-in om te protesteren tegen de opschorting van hun loon na hun deelname vorig jaar aan een familiebezoek in de vluchtelingenkampen in het zuidwesten van Algerije.
De activisten zijn: Oum Lfdali Jouda, Chaikhi Lmhaba, El Moussaoui Ahmed
en Thnakha Othman. De activisten weigeren het voorstel van de Marokkaanse overheid om hun lonen te herstellen onder voorwaarde dat zij beloven zich te onthouden van activiteiten die "een bedreiging voor de territoriale integriteit" van Marokko zouden vormen. Zij beschouwen dat als een vorm van chantage.

JFK Center over Gdaim Izik

Het JFK Center (Robert F. Kennedy Center for Justice & Human Rights) heeft een rapport opgesteld over de gebeurtenissen rond het protestkamp Gdaim Izik. Hieronder een vertaling van een klein fragment.

-------------------------

De zaak van Said Damber

Said Damber zou zijn doodgeschoten door een politieagent op 22 december 2010. Hoewel hij en leden van zijn familie verbleven op het Gdaim Izik kamp, en zijn broer op de ochtend van zijn dood een verhitte discussie met de politie heeft gevoerd over zijn auto die er is vernietigd, schijnt deze confrontatie niet direct verbonden te zijn met de incidenten op het kamp.

Het RFK Center heeft leden van de familie Damber ontmoet die meldden dat ze niets is verteld over zijn dood of verblijfplaats op het moment van het incident. Op 3:00 op 22 december heeft de politie bij huis van de familie Damber gevraagd naar de indentiteitspapieren van Said, waarbij werd gezegd dat Said een politieagent had geslagen.
Op dat moment heeft de politie de Damber familie niet op de hoogte gebracht van het feit dat hij dood was, noch dat zijn lichaam in verzekerde bewaring werd gehouden. In plaats daarvan werd hen verteld dat Said een kleine blessure had en in het ziekenhuis was voor behandeling. De familie wachtte enkele uren bij het ziekenhuis zonder verdere informatie van de politie te krijgen, en zonder te weten of hij nog leefde of niet. Op 23 december werd Said Damber officieel dood verklaard, en de familie kon slechts zijn hoofd zien, die een kogelwond had in het midden van zijn voorhoofd. De familie kreeg tegenstrijdige berichten over wat zich heeft voorgedaan op 22 december en had op 15 januari 2011 nog geen toegang gekregen tot zijn medische dossiers of het autopsierapport, dat meer duidelijkheid zou kunnen verschaffen over de oorzaak van zijn dood. Noorse, Spaanse, en Argentijnse burgers bezochten de Damber familie. Na deze bijeenkomsten hebben de Marokkaanse autoriteiten hen met geweld het land uitgezet. Op het moment van schrijven weigert de familie Damber om Said's lichaam te begraven totdat ze toegang hebben tot de informatie rond de gebeurtenissen die hebben geleid tot zijn dood.